سازمان عفو بینالملل همزمان با گذشت شش ماه از خیزش سراسری ژانویه ۲۰۲۶ (دیماه ۱۴۰۴) در ایران، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ناتوانی جامعه جهانی در پیگیری عدالت برای کشتار گسترده معترضان، خطر تکرار جنایتهای جدی علیه مردم ایران را افزایش داده است.
در این بیانیه، عفو بینالملل تأکید کرده است که نیروهای امنیتی رژیم ایران طی دو روز هزاران زن، مرد و کودک را در نقاط مختلف کشور بهطور غیرقانونی کشتند، اما با گذشت شش ماه، هیچ اقدام مؤثر بینالمللی برای پاسخگو کردن عاملان این کشتارها صورت نگرفته است.
به گفته این سازمان، ادامه مصونیت عاملان از مجازات، چرخه سرکوب را تداوم بخشیده و خانوادههای قربانیان و بازماندگان را از دستیابی به عدالت محروم کرده است. عفو بینالملل هشدار داده که این وضعیت، زمینه ارتکاب جنایتهای بیشتر علیه معترضان و مخالفان را فراهم میکند.
در این بیانیه همچنین آمده است که روند مذاکرات و تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به تنشها میان ایران و آمریکا نباید باعث نادیده گرفتن موارد گسترده نقض حقوق بشر در ایران شود. به باور عفو بینالملل، بیعملی جامعه جهانی در قبال این جنایتها، مقامهای رژیم ایران را در ادامه استفاده از نیروی مرگبار علیه شهروندان و سرکوب مخالفان جسورتر کرده است.
این سازمان با اشاره به نبود هرگونه چشمانداز برای تحقق عدالت در داخل ایران، خواستار آن شده است که پیگیری قضایی این جنایتها از طریق سازوکارهای بینالمللی در اولویت قرار گیرد. عفو بینالملل از کشورهای عضو سازمان ملل متحد خواسته است بحران حقوق بشر در ایران را در صدر دستور کار خود قرار دهند، از ایجاد یک سازوکار مستقل بینالمللی برای رسیدگی به جنایتهای ارتکابی در ایران حمایت کنند و برای ارجاع پرونده ایران به دیوان کیفری بینالمللی اقدام کنند.
عفو بینالملل همچنین یادآور شده است که اعتراضات سراسری از اواخر دسامبر ۲۰۲۵ و در پی تشدید بحران اقتصادی و سقوط ارزش پول ملی آغاز شد و به سرعت به جنبشی فراگیر با مطالباتی در حمایت از آزادی، کرامت انسانی، دموکراسی و پایان حاکمیت دینی بر ایران تبدیل شد.
این سازمان در ادامه بیانیه خود اعلام کرده است که پس از سرکوب خونین اعتراضات، رژیم ایران با اجرای موجی از بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازیهای قهری، محدودیت بر تجمعات، فشار بر خانوادههای جانباختگان و افزایش اعدامهای سیاسی، تلاش کرده است از شکلگیری اعتراضات جدید جلوگیری کند.
عفو بینالملل خواستار اجرای عدالت کیفری بینالمللی برای کشتار دیماه در ایران شد
