اکنون که هفتادمین سالگرد اولین حق رأی زنان (۲۷ آوریل ۱۹۴۵) را گرامی میداریم و اکنون که دو تن از زنان مقاومت، ژرماین تیلیون و ژنویو دو گل – آنتونیوز به چهرههای بزرگ و پرافتخار ملت پیوسته و در آرامگاه بزرگان ملت برای همیشه آرمیدهاند، شناخت مقام زنان در تاریخ مقاومت اجتناب ناپذیر گشته است.
بهعنوان رابطین، صاحب رستورانها، پرستارها، سکرترها، تلفنچیها یا رزمندگان… زنان فرانسوی بطور گستردهای در مقاومت شرکت داشتند. در تابستان ۱۹۴۰ زمانیکه ارتش فرانسه شکست خورده و قرارداد آتش بس به امضا رسید و فرانسه ویشی وارد همکاری با آلمان شد، صداهایی برخاست تا بگوید نه و مقاومت کند.
در میان این صداها، صدای زنان بود. در طول چهارسال اشغال، زنان مقاومت کردند، هر کس به روش خودش: پناهگاههای مخفی، سازمان شبکههای مقاومت، توزیع تراکتها و روزنامههای مخفی، آماده کردن وسایل انفجاری، فراری دادن زندانیان، جمع آوری کمکهای مالی و انتقال اطلاعات و…
برخی از آنان در نیروهای فرانسوی آزاد [۱. les Forces françaises libres.] وارد خدمت شدند ـ ۱۸۰۰ زن ـ چنانکه ژنرال دوگل در ۷ نوامبر ۱۹۴۰، ارگان زنان داوطلب، اولین واحد زنان در ارتش فرانسه را تأسیس کرد. این یک انقلاب بود زیرا این زنانی که پای یک تعهد نظامی را امضا میکردند هنوز حق رأی نداشتند.
با این همه، بعد از آزادی فرانسه، کسی ارزشی برای این تعهد قائل نشد. اعداد و ارقام گواهاند، این زنان بزرگترین فراموش شدگان نبردند: آنان ۱۵ تا ۲۰ درصد اعضای مقاومت معرفی شدند. اما فقط ۶ زن از میان ۱۰۳۸ زن یاران مقاومت [۲.Compagnons de la Libération .] بشمار رفته و به زحمت ۱۰ درصد کسانی راکه مدال مقاومت دریافت کردند تشکیل میدادند. با این همه، بعد از ۳۰ سال، رزمندگان و مقاومین زن از سایه بیرون میآیند. این نمایشگاه، از طریق نمایش دادن نگاره ۴۶ تن از زنان قهرمان، یاد تمامی زنان قهرمان مقاومت را گرامی میدارد.
نمایشگاه زنان و مقاومت، [۳. Femmes et Résistance.] بیست پنل را به نمایش گذاشت که دو ماه طول کشید و در فضای باز در دو نقطه نمادین نمایش داده شد. نمایشگاه بوسیله آژانس سازندگان خاطره [۴.les Bâtisseurs de mémoire .] زیر نظر ژولی دآندورین [۵.Julie d’Andurain.] و پاسکال بلانشار [۶.Pascal Blanchard .] (مشاور تاریخی: کریستین لویس- توزه) برگزار شد.
از روز ۲۹ آوریل تا ۲ ژوئن، نمایشگاه نگارهها بر روی نردههای هتل شهر در پاریس، [۷.l’Hôtel de Ville .] محل نمادین آزادی پاریس برگزار شد. ۷۰ سال روز به روز بعد از انتخابات شهرداریها، اولین صندوق رأیی که زنان فرانسوی برای رأی دادن پای آن رفتند، به نمایش در آمد. از روز ۶ ژوئن تا ۶ ژوئیه، این نردههای عمارت آرامگاه بزرگان ملت است که پذیرای این گالری نگارهها بود. همان آرامگاهی که چند روز پیش ژرمین تیلیون و ژنویو دو گل- آنتونیوز در آن وارد شدند. این نمایشگاه در فضای باز، در دو محل عمومی که به روی تمامی مردم باز است، این امکان را فراهم نمود تا یاد این زنان را گرامی بداریم.
اولین رأی دادن زنان در فرانسه
حق رأی زنان نبردی است که از قرنها پیش ادامه داشته است. در سال ۱۹۷۱ اولمپ دو گوژ [۸.Olympe de Gouges .] آروز داشت که اعلامیه حقوق بشر و شهروند را با یک اعلامیه حقوق زنان و شهروندان تکمیل کند. او بطور خاص خواهان برابری حقوق مدنی بین زنان و مردان بود. این مبارزه در قرنهای هیجده، نوزده و بیستم توسط فمینیستهای زیادی ادامه پیدا کرد. درسال ۱۸۶۳، بیست نفر از زنان، مانیفستی را با کمک روزنامه افکار ملی [۹. L’Opinion Nationale.] منتشر کردند که حق رأی زنان را مطالبه میکرد. در ۱۸۸۱، اوبرتین اوکلرت [۱۰.Hubertine Auclert .] روزنامه زن شهروند [۱۱.La Citoyenne .] را منتشر کرد. این فمینیستها بودند که مسأله حق رأی زنان را تحت جمهوری سوم مجدداً مطرح کردند. مجلس سنا این تلاشها را بلوکه کرد. علیرغم اینها، ابتکارات فمینیستها و طرفداران حق رأی زنان افزایش پیدا کرده و اتحادیه زنان فرانسوی برای رأی زنان در سال ۱۹۰۹ بوجود آمد. در سال ۱۹۳۵، این اتحادیه صدهزار عضو داشت. در جریان سال ۱۹۱۴، یک مراجعه به آرای عمومی که توسط طرفداران حق رأی زنان [۱۲. Suffragistes.] سازماندهی شده بود، ۵۰۵۶۷۲ رأی به نفع حق رأی زنان جمع آوری کرد.
جنگ جهانی دوم چرخشی بوجود آورد. ورود زنان در مقاومت فرانسه تعیین کننده بود. زنان چه بهعنوان رزمندگان، تلفنچیها، پرستارها، صاحبان رستوران، منشیها یا مأمورین رابط وصل نیروها، ۱۵ تا ۲۰ درصد اعضای رزمنده مقاومت را تشکیل میدادند. سال ۱۹۴۲، ژنرال دوگل اعلام کرد که «تمامی مردان و زنانی که عضو جنبش ما هستند بعد از آزادی میهن بهعنوان نمایندگان مجلس ملی انتخاب خواهند شد». در ۲۹ آوریل ۱۹۴۵ بود که زنان برای اولین بار بمناسبت انتخابات شهرداریها رأی دادند. آنها در اولین انتخابات ملی در ۲۱ اکتبر همان سال در انتخابات مجلس قانون اساسی [۱۳. Assemblée constituante.] شرک
ت کردند. زنان رأی دادند و همزمان نامزد انتخابات نیز شدند. اینچنین، مجلس قانون اساسی در سال ۱۹۴۵ با ۳.۶% زنان تشکیل شد.
هنوز تا رسیدن به پیشرفتهای جدید در حقوق سیاسی و حصول پیشرفت در امر برابری در انتخبات مختلف یا در حکومت به نبردهای متعدد و بسیاری قانون و دهها سال نیاز بود. بعد از گذشت ۷۰ سال، هم تعداد کم زنان پارلمانتر یا زنانی که در رأس قوای مجریه هستند نشان دهنده راهی است که هنوز باید پیموده شود.
بعد از سال ۲۰۱۲، دولت فرانسه از طریق برگزاری یک انتخابات استانی و همچنین از طریق دستیابی مشارکت زنان در پستهای تصمیم گیرنده شرکتها، برای دستیابی برابر زنان و مردان به مسؤلیتهای سیاسی، اقتصاد و اجتماعی عمل کرد.
