امام علی النقی علی بن‌محمد (امام هادی) ۱۵ذیحجه سال ۲۱۲هجری در مدینه متولد شد. وی نیز مانند پدر بزرگوارش حضرت جواد در سنین پایین به امامت رسید.
امام علی النقی در سن ۸ سالگی و در سخت‌ترین شرایط در رأس یک جنبش حساس و اساساً زیرزمینی قرار گرفت و این وجه شاخص زندگی امام هادی بود، اما وی حقانیت خود را به دوستان و دشمنان ثابت کرد. هیچ‌کس پس از وفات حضرت جواد (ع) مدعی امامت نشد و آن حضرت تنها شخصی بود که به اجماع اصحاب و بزرگان شیعه شایستگی تصدی این مقام را داشت.
در روایات آمده که وی پاکدلترین و راستگوترین خلق بود. او مانند پدران بزرگوارش در رفتار و مناظرات خود ثابت نمود که عالم‌ترین و خردمندترین و بردبارترین و کریم‌ترین مردم زمان خویش است.
مادر امام هادی به نام سمانه، کنیزی بود که از غرب مدیترانه به اسارت آورده شده بود.
حضرت هادی در عمر ۴۱ ساله‌اش با ۷خلیفه عباسی معاصر بود و در مقابل همه آنها مسئولیت خود را استوار به‌پیش می‌برد. امام هادی ابتدا در مدینه حضور داشت و از همانجا شیعیان را هدایت می‌کرد. گرچه متأسفانه اطلاعات اندکی از زندگی و ارتباطات امام هادی باقی مانده، اما همان مختصر، نشان‌دهنده این است که شیعیان او در دستگاه عباسیان و دربار خلفا به‌شدت نفوذ داشتند.
امام هادی در بین مردم محبوبیت زیادی داشت طوری‌که والی مدینه و برخی آخوندهای درباری برای خلیفه نوشتند که اگر نمی‌خواهی حجاز را از دست بدهی امام را تبعید کن. متوکل خلیفه عباسی نیز امام را به سامراء نزد خود احضار کرد. مأ‌مور انتقال امام به‌علت اعتراض مردم مدینه ناگزیر شد او را مخفیانه منتقل کند. اما در جریان انتقال متوجه شد که بسیاری از دولت‌مردان دربار خلیفه از دوستان و شیعیان امام هستند. به‌هرحال خلیفه، امام را در همان خانه‌های دربار تحت‌نظر قرار می‌دهد. هر از چندی هم به خانه او می‌ریختند و به جستجوی اسناد و مدارک برای کشف ارتباطات او می‌پرداختند.
یکی از شیعیان که به‌طور پیچیده‌یی برای دیدار امام رفته بود نقل می‌کند که سرانجام متوجه شده که همان زندانبان امام، خودش از شیعیان و دوستداران امام بوده است.
نهایتاً خلیفه معتز عباسی، جنایتی را که متوکل نتوانسته بود انجام دهد انجام داد و امام را پس‌از ۱۱ سال تحت نظر بودن و تبعید، مسموم کرد و به‌شهادت رساند.
شهادت امام علی النقی در سال ۲۵۴هجری پس‌از ۳۳سال امامت روی داد.
مرقد مطهر آن حضرت در شهر سامراء در عراق قرار دارد و در کنار وی فرزندش امام حسن عسکری امام یازدهم آرمیده است. گنبد مرقدهای متبرکه این دو امام بزرگوار توسط ایادی جنایتکار رژیم آخوندی در عراق، در توطئه‌یی آشکار برای برانگیختن جنگ مذهبی داخلی در این کشور و در راستای اهداف رژیم پلید آخوندی منفجر گردید که موجی از محکومیت و ابراز تنفر و انزجار را علیه رژیم آخوندی در ایران و عراق و همهٴ کشورهای اسلامی و نیز در سطح بین‌المللی برانگیخت.
