محاکمه حمید نوری از دژخیمان قتل عام۶۷ در سوئد – ادای شهادت شادی صدر کارشناس حقوق بین الملل – قسمت اول

روز چهار‌شنبه ۳فروردین ۱۴۰۱ محاکمه حمید نوری از عاملان قتل‌عام زندانیان سیاسی در زندان گوهردشت در سال۶۷، در دادگاه سوئد ادامه یافت.

در این جلسه ابتدا دادگاه به سؤال و جواب با تورون لیندهولم کارشناس و متخصص روانشناسی حافظه اختصاص داشت و در بخش بعدی خانم شادی صدر، کارشناس حقوق بین‌الملل و از مؤسسین سازمان عدالت برای ایران، به ادای شهادت پرداخت. . خانم شادی صدر از سال۲۰۱۰ به کمک همکارانش تحقیقات دامنه‌داری در مورد شکنجه و خشونت علیه زندانیان سیاسی، به‌خصوص زندانیان سیاسی زن در سیاهچالهای رژیم آخوندی در دهه۶۰ را آغاز کرد.

وی هم‌چنین تأکید کرد که تحقیقات آنها مربوط به قتل‌عام زندانیان سیاسی در زندانهای شهرستانهای مختلف ایران را هم در بر می‌گرفته که بیش از بیست زندان در شهرهای مختلف را شامل می‌شده است

خانم صدر در بخشی از سخنان خود گفت که در ابتدا تحقیقاتی در مورد وقایعی که برای خانواده‌های قتل‌عام شدگان طی این سال‌ها صورت گرفته را شروع کرده‌اند و تأکید کرد ما در تحقیقاتمان توانستیم نشان بدهیم که پیکر زندانیان قتل‌عام شده به خانواده‌هایشان تحویل داده نشده و در اکثر موارد خانواده‌های زندانیهای سیاسی که در یکی از زندانهای تهران اوین یا گوهردشت اعدام شده بودند در سال۶۷ بر این باور بودند که پیکر عزیزانشان در گورهای جمعی در خاوران دفن شده است

خانم شادی صدر سپس توضیحاتی در مورد تحقیقات سازمان عدالت برای ایران درباره گورهای دستجمعی قتل‌عام شدگان ۶۷ در شهرهای مختلف داد و تأکید کرد که رژیم آخوندی تلاش می‌کند با از بین بردن این گورها آثار قتل‌عام زندانیان سیاسی را از بین ببرد.

گزیده ای از سخنان شادی صدر، کارشناس حقوق بین الملل و از مسئولین سازمان عدالت برای ایران – چهارشنبه ۳ فروردین ۱۴۰۱- ۲۳ مارس ۲۰۲۲

قاضی : دادستانها بفرمائید.
دادستان: کروی ناویسلان اسم منه و دادستان هستم.
یک کم از زمینه تحصیلات عالیتون دانشگاهیتون بگید که ربط به کیسی که الان هستیم پرونده ای که الان در موردش صحبت میکنم داره مختصر و مفید؟
شادی صدر: من در سال ۱۹۹۶ لیسانس حقوقی قضایی ام را از دانشکده حقوق دانشگاه تهران گرفتم و در سال ۱۹۹۹ فوق لیسانس حقوق بین الملل را از همون دانشگاه اخذ کردم. در حال حاضر هم در حال نوشتن تز دکترای خودم در حقوق بین الملل در دانشگاه لایدن هستم.
دادستان: خوب شما چه جوری ارتباط برقرار کردین در مورد اتفاقاتی که الان موضوع این دادگاهه و ما داریم بررسی میکنیم یعنی اعدامهای دسته جمعی ۱۹۸۸
شادی صدر: من از سال ۱۹۹۹ عضو کانون وکلای ایران بودم و در پرونده های مختلف حقوق بشری وکالت میکردم اما بیشتر پرونده هایی که توش وکالت میکردم مربوط به زنان محکوم به سنگسار و اعدام بود. بنابراین آشنایی از نزدیک با موضوع کشتار ۶۷ و سرکوب مخالفان سیاسی در دهه ۶۰ نداشتم. در سال ۲۰۰۹ بعد از اینکه برای دومین بار بدلیل شرکت در تجمعات مسالمت آمیز بازداشت شدم مجبور به ترک کشور شدم. و در سال ۲۰۱۰ به همراه همکارم شادی امین سازمان عدالت برای ایران را که یک سازمان غیر دولتی غیر انتفاعیه تاسیس کردیم. اولین کار این سازمان یک تحقیق گسترده در مورد شکنجه جنسی و خشونت مبتنی بر جنسیت علیه زندانیان سیاسی زن در دهه ۶۰ بود.
شادی صدر: برای این تحقیق ما با بیش از دهها زندانی سیاسی سابق مصاحبه عمیق کردیم. که تعدادی از اونها از جان بدر برده گان کشتار زندانی های سیاسی درسال ۶۷ بودن. بنابراین در جریان این تحقیق من دانش نسبتا بسیار از نزدیک و عمیقی نسبت به وقایع زندانها در سال ۶۷ کسب کردم.برخی از کسایی که باهاشون مصاحبه کردیم جان بدر برده گان کشتار سال ۶۷ در زندان گوهردشت بودند.
دادستان: درست متوجه شدم دراصل تمرکز شما فوکوس شما روی خشونت جنسی بودش
شادی صدر: دقیقاً همینطوره تمرکز ما بر در واقع تجربه زندانیان زن در زندان بود. ولی برای اینکه درک درستی از این تجربه بدست بیاریم و ناگزیر بودیم که بستر سیاسی اجتماعی که این اتفاقها توش میافتاد و همینطور وقایعیه که این زندانیان تجربه کردن بدونیم و انواع شکنجه های دیگری …..
دادستان: بله و اینها باعث شد که علاقه تو جذب بشه نسبت به اتفاقاتی که ۱۹۸۸ که داریم صحبتشو میکنیم افتاده
شادی صدر: دقیقاً همینطوره و همینطور خلاء های تحقیقی که در اون زمان وجود داشت بعنوان مثال اینکه در زمینه کشتار ۶۷ در زندانهای شهرستانها اطلاعات کمی وجود داره.
دادستان:‌ خوب وقتی که شروع کردی به بررسی و تحقیقات که درمورد اینکه چه اتفاقاتی واسه هم مرد هم زن در زندانها افتاده اولین قدم اولین کار چیکار کردی تمرکزت رو چی بود؟
شادی صدر: در واقع اولین قدم در مورد وقایع داخل زندان نبود بلکه برعکس در مورد اتفاقاتی بود که برای خانواده های جانباختگان در زندان افتاده بود. یکی از خلاء هایی که در طول این تحقیق ما متوجه شدیم وجود داره در مورد مستند سازی موارد نقض حقوق بشر نقض حقوق خانواده های قربانیان بود بنابراین ما تحقیق جدیدی رو شروع کردیم که بعدها نتایجش بعنوان گزارشی با عنوان داستان ناتمام منتشر شد.
در این تحقیق با چندین نفر از خانواده های جانباختگان مصاحبه کردیم و به این نتیجه رسیدیم که حق خانواده ها برای دانستن حقیقت وبرای دسترسی به عدالت به شکلی گسترده نقض شده. و وقتی من در مورد خانواده ها صحبت میکنم منظورم خانواده های جانباختگان کشتار زندانیان سیاسی در سال ۶۷ همچنین تونستیم نشون بدیم که پیکر جانباختگان به خانواده هاشون تحویل داده نشده و در اکثریت قریب به اتفاق موارد و خانواده های زندانیهای سیاسی که در یکی از زندانهای تهران اوین یا گوهردشت که اعدام شده بودن در سال ۶۷ بر این باور بودن که پیکر عزیزانشون در گورهای جمعی در خاوران دفن شده.
دادستان: خوب متوجه شدم شما اونموقع بررسی کردین تحقیقات کردین که ببینین که کجاها این قبرهای دسته جمعی وجود داره. پیدا شد جایی بود نزدیک اوین یا گوهردشت؟
شادی صدر: همونطور که گفتم خانواده های زندانیان سیاسی در سال ۶۷ که بدنبال دونستن و فهمیدن اطلاعاتی در مورد عزیزانشون در تابستان ۶۷ میگشتند متوجه شدن و این شامل اوین و گوهردشت هردو میشد متوجه شدن که کانالهای بسیار عمیقی در یک زمین متروکه در حاشیه شهر تهران حفر شده و چندین پیکر کشته شده یا در واقع مرده توی اونها روی هم دفن شده. خانواده ها تونسته بودن خاک رو در بعضی جاها کنار بزنن و عکسهایی رو از اون مناطق و از اون گورهای جمعی بگیرن. که در واقع هنوز هم یکی از مهمترین مدارک و اسنادی هستش که وجود گورهای جمعی در خاوران رو اثبات میکنه. موضوع دیگه ای که ما متوجه شدیم اینه که خاوران و همینطور سایر مکانهایی رو که ما در طول تحقیق تونستیم به عنوان مکانهای احتمالیه گورهای جمعی شناسایی کنیم
بطور دائم و بشکل سازمانیافته در حال تخریب شدن با شکلها و روشهای مختلف از سوی مقامات امنیتی و نیروهای وابسته به حکومت ایران در سراسر کشور. تخریب مکانهای گورهای جمعی که مهمترین سند این جنایت بودن یک موضوع بسیار فوری بود. بهمین دلیل ما در سازمان عدالت برای ایران ما به نهادهای مختلف مرتبط سازمان ملل در این باره گزارش دادیم. بعنوان مثال از گزارشگر ویژه ایران در زمینه حقوق بشر و همینطور گروه کاری سازمان ملل برای ناپدید شدگان قهری خواستیم که دولت ایران رو وادار بکنن که از تخریب گورهای جمعی دست برداره. و در اون زمان بود که در واقع به سازمان عفو بین الملل هم اطلاع دادیم که این تخریب در جریانه و از اونها هم خواستیم که هر اقدامی که میتونن انجام بدن. و این درواقع آغاز همکاری ما بود که به انتشار گزارش مشترک اختفای جنایت انجامید که در مورد تخریب ۷ مکان گورهای جمعی در ایران هستش.
دادستان:‌ برای اینکه بزار تکرار کنم ببینم درست متوجه شدم چون شما متوجه شدین دارن تخریب میکنن میخواستین که این جاها تعیین بشه و مشخص بشه کدوم محلهاس این گورهای دسته جمعی
شادی صدر: ما نه تنها میخواستیم مشخص بشه بلکه میخواستیم که این مکانها نگهداری بشه برای تحقیقاتی که باید توسط نهادهای بین المللی انجام بشه. چون همونطور که گفتم بقایای پیکر جانباختگان در این گورهای جمعی مهمترین سند جنایتی است که در سال ۶۷ شده.
دادستان: کی از لحاظ زمانی راجع به چه وقتی داریم صحبت میکنیم برهه زمانی؟
شادی صدر: منظورتون از برهه زمانی که ما این تحقیق رو انجام دادیم یا برهه زمانی که تخریب اتفاق افتاده؟
دادستان: کاری که شما کردین همین کاری که شما کردید کی بوده؟ چه وقت بوده؟
شادی صدر: من فکر میکنم که تحقیق ما در مورد گورهای جمعی یعنی شناسایی مکانهای گورهای جمعی از سال ۲۰۱۵ شروع شد و در ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ انجام دادیم و گزارش در ماه اوریل ۲۰۱۸ گزارش مشترک با امنیستی
دادستان: خوب این همین کریمینال کاور آپ رو میگی دیگه( اختفای جنایت)
شادی صدر: بله
دادستان: بعد گفتی یه جایی وجود داشته که خیلی بسیار قبرهای گروهای دسته جمعی بزرگی بوده اسم اینجا هم خاوران بوده. ولی در سایر نقا ط دیگه کشور هم وجود داشت.
شادی صدر: بله دقیقا ما نزدیک به ۷۰ محل رو در سراسر ایران شناسایی کردیم بعنوان مکانهایی که احتمال میدیم درش گورهای جمعی وجود داره. و روش تحقیق هم به این صورت بوده که در واقع این خانوادهها در اون شهرها بر این باور بودن که پیکر عزیزانشون در اون مکانها بشکل جمعی دفن شده و در این بین سی مکان هستن که ما احتمال بالاتری میدیم که فراتر از حدس و گمان خانواده ها اسنادی وجود داره که نشون میده به احتمال قریب به یقین گورهای جمعی اونجا وجود داره. بعنوان مثال در بعضی از موارد خانواده ها قبرها رو باز کرده بودن در برخی از موارد و دیده بودن بخشی از لباسها و یا بخشی از پیکر عزیزانشون. یا کارمندان گورستانها شهادت داده بودند و گفته بودن که ما دیدیم که پیکرها رو بصورت جمعی شبانه در این مناطق دفن کردن. و همونطور که گفتم اصرار مقامات حکومتی برای تخریب اون مکانها خودش در واقع علامتی بود یا نشانه ای بود بر اینکه در اون مکانها گورهای جمعی وجود داره.
دادستان:‌ این تخریب کردن در طول این سالهایی بود که تو روی این پرونده کار میکردی؟
شادی صدر: فکر میکنم تخریب یا اقدامات مختلفی برای از بین بردن هم زمان کشتار ۶۷ آغاز شده بود وچیز جدیدی نبود اما در اون سالهایی که ما تحقیق میکردیم بنظر میرسید که در برخی از مکانهای گورهای جمعی تخریب شدت بیشتری پیدا کرده. در عین حال برای ما بعنوان محقق به دلیل اینکه توی اون سالها دسترسی
به عکسهای نقشه های ماهواره ای داشتیم. اثبات اینکه تخریب داره انجام میشه تو اون مناطق بسیار آسونتر بود یعنی درواقع این نقشه های ماهواره ای و این تغییری که زمینهایی که مربوط به گورهای جمعی میکرد در طول زمان برای ارائه دادن در واقع مدارک غیر قابل انکاری ارائه میداد مبنی بر اینکه تخریب انجام میشه.
دادستان:‌ خوب تو ادامه دادی به هرحال به تحقیقاتت و گزارشات و بعد این کتاب…( اسرار به خون آغشته رو )نوشتی تعریف کن چه جوری متریال محتویات این کتاب رو تهیه کردی؟
شادی صدر: من فقط نکته ای رو بایداینجا روشن بکنم که گزارش تحقیقی…( اختفای جنایت) یک گزارش مشترک بود بین عدالت برای ایران و عفو بین الملل. اما گزارش اسرار به خون آغشته گزارشی بود که در اون از اطلاعاتی که عدالت برای ایران جمع آوری کرده بود استفاده بسیار زیادی شده بود ولی عفو بین الملل اونو تدوین و منتشر کرد. که در اون از اطلاعات و مصاحبه هایی که ازجمله عدالت برای ایران انجام داده بود استفاده زیادی شده بود. الان ولی میخوام جواب سوال شما رو بدم. در پاسخ به سوال شما میخوام دوباره اشاره کنم به این که در جریان تحقیقاتمون در مورد شکنجه جنسی متوجه شدیم که اطلاعات در مورد وقایعی که در زندانهای شهرستانها در زمان کشتار ۶۷ افتاده خیلی کمه. بنابراین یه تحقیق دیگه ای رو آغاز کردیم در مورد کشتار ۶۷ با تمرکز بر وقایع زندانهای شهرستانها. که در واقع در پیوند کامل بود با کار تحقیقمون راجع به گورهای جمعی در همون بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸ انجام شد. و در اون دوره ما با بیش از ۵۰ زندانی سیاسی جان بدر برده از کشتار و خانواده های جانباختگان مصاحبه کردیم.
عفو بین الملل قصد داشت که برای سی امین سالگرد کشتار ۶۷ یک گزارش تحقیقی منتشر بکنه ولی بدلیل اینکه زمان خیلی زیادی باقی نمونده بود تا سالگرد و آنها هم ظرفیت انجام یک تحقیق را از ابتدا در آنزمان نداشتند تو آن زمان کم. و در عین حال میدانستند که ما این تحقیق در مورد زندانهای شهرستانها را داریم انجام میدهیم به ما پیشنهاد کردند که ما این تحقیق را بصورت مشترک با آنها انجام بدهیم یعنی در واقع تحقیق را ادامه بدهیم با آنها بصورت مشترک. و در واقع این همون تحقیقی بود که در انتها منتهی به انتشار گزارش اسرار بخون آغشته …. شد.
دادستان: خوب وقتی که میگید ما بیشتر از ۵۰ تا مصاحبه کردیم ۵۰ نفر منظورت همین عدالت برای ایرانه که گروه خود شماست که اینکار را کرده؟
شادی صدر: بله دقیقا و اگر آمار دقیقه مصاحبه ها را هم بخواهید اینجا من دارم ولی باید نگاه کنم به یادداشتهایم تا بتوانم آمار دقیق بدهم که چند مصاحبه انجام دادیم.
دادستان: خوب مختصر و مفید بگویید مصاحبه را چه جوری روند کار چه جوری بوده انجام میدادید؟
شادی صدر: همانطور که گفتم در طول تحقیقاتی که ما این سالها در مورد سرکوب مخالفان سیاسی در دهه ۶۰ انجام دادیم با گروه بزرگی از زندانیان سیاسی سابق و خانواده های اعدام شدگان در ارتباط و تماس بودیم. . و همینطور درواقع برای انجام این تحقیق نگاه کردیم ببینیم که در واقع تمامی کتابها و مقالاتی را که زندانیان و خاطراتی را که نوشته بودند هم جمع آوری کردیم و در واقع به فهرستی دست پیدا کردیم از جان بدر بردگان و خانواده ها در شهرهای مختلف که عمدتا هم در خارج از ایران زندگی میکردند و بیشتر آنها هم اعضا یا هوادران سازمانهای سیاسی چپ بودند. و از آنجاییکه همکار من شادی امین خودش در واقع از کسانی است که بدلیل سرکوب فعالیت سیاسی در دهه ۶۰ و سرکوب مخالفان سیاسی از ایران خارج شده ارتباطات گسترده ای با این افراد که میتوانستند شهادت بدهند در مورد وقایع زندانها داشت.
و به همین دلیل باهاشون میتوانست تماس بگیره و قرار بگذاره برای مصاحبه.
و در فاصله ۲۰۱۵ تا عمدتا تا اواخر ۲۰۱۷ این مصاحبه ها ۵۰ و خرده ای مصاحبه انجام شد که فکر میکنم بیشتر آنها بشکل حضوری بود در شهرهایی که آنها زندگی میکردند و همه آنها فیلمبرداری شده.
دادستان : یعنی هر مصاحبه ای برای خودش فیلمبرداری شده و ضبط شده
شادی صدر: بله دقیقا هم صداش ضبط شده وهم فیلمبرداری شده
دادستان: خوب حالا از این تعداد کمی بیش از ۵۰ نفر که مصاحبه شده آیا کسی از اینها بود که در اوین یا گوهردشت بوده باشه؟
شادی صدر: بله من تا آنجاییکه یادم میاید در سری اول مصاحبه ها ما بطور مطمئن میتوانم بگم که با یکنفر که در زندان گوهردشت بود مصاحبه کردیم. و دو زن که در زندان اوین (کلمه نامفهوم) داشتند.
دادستان:‌ وقتی میگویید سری اول یعنی سریهای دیگه هم وجود داشته؟
شادی صدر: در واقع این پنجاه و خرده ای مصاحبه اولی که ما انجام دادیم من الان دارم راجع به اون صحبت میکنم سری دوم به این دلیل میگم از جایی که در واقع کار تحقیقمان با عفو بین الملل مشترک شد آن را میگم سری دوم
دادستان: حالا هر دوتایش را بگذار روی هم فرقی نمیکند کار اول خودتون و دوم و اول را بردارید کار اشتراکی همه آخر سرش که همه چیز جمع شده آیا افراد دیگری هم بودند که توی این دو تا زندان بوده باشند؟
شادی صدر: بله وهم تعدادشان خیلی بیشتر بوده بدلیل اینکه اولا تا جاییکه من یادم میاید چندین خانواده بودند که عزیزانشان یا در زندان گوهردشت بودند و یا در زندان اوین که ما باهاشون مصاحبه کردیم و بطور مشخص یکی از آنها جز سر اول مصاحبه ها بود و همینطور بعد ما با تعداد بیشتری از زندانیان جان بدر برده در اوین و گوهردشت مصاحبه کردیم.
دادستان: خوب خانواده هایشون را نمیگیم خود زندانیها آیا خود زندانیهایی بودند از اینهایی که جان به در برده بودند از اوین و گوهردشت با آنها هم مصاحبه کردین؟
شادی صدر: بله بله
دادستان: یادت میاد تقریبا اینها چند نفر بودند
شادی صدر:‌ عدد دقیق را الان نمیتوانم بگم برای اینکه باید گزارش جلوی چشمم باشه برای .. اسمها ولی قطعا بین ۶ تا ۱۰ نفر بودند.
دادستان: آیا یادت میاد از این افرادی که گفتی خودشون زندان بودند تو گوهردشت یا اوین بودند از این افراد اسم حمید نوری عباسی را برده باشند؟
شادی صدر: بطور مشخص دو نفر از آنها که در زندان گوهر دشت بودند اسم عباسی را توی مصاحبه هایی که با ما انجام داده بودند برده بودند.
دادستان:‌ گفتند عباسی؟
شادی صدر: بله
دادستان: اسم این دو نفر را یادت میاید؟
شادی صدر: بله اسم نفر اول حسن گلزاری بود و اسم نفر دوم مجید صاحب جمع
دادستان: چه وقتی از لحاظ زمانی دارم می پرسم کی مصاحبه با این دو نفر انجام شد یادت میاید؟
شادی صدر: مصاحبه با حسن گلزاری در سال ۲۰۱۷ اواخر ۲۰۱۷ انجام شده معذرت میخواهم مصاحبه با حسن گلزاری در اوایل ۲۰۱۷انجام شده ولی با مجیدصاحب جمع در اکتبر ۲۰۱۷انجام شده.
دادستان: پس این قبل از اینه که این شخصی که الان اینجا تو این سالن دادگاه هستش بعنوان متهم دستگیر شدش؟
شادی صدر: دقیقا.
دادستان: آیا یادت میادش این دو نفر در مورد عباسی چی تعریف کردند؟
شادی صدر:‌ تا جاییکه یادم میاد حسن گلزاری درمورد عباسی شهادتی که داده بود تعریف کرده بود که متهم این پرونده به همراه داود لشکری بعد از کشتار ۶۷ به سلول انفرادی که حسن گلزاری در آن بوده رفته و از اون خواسته که توبه نامه بنویسه یا اگر اشتباه نکنم از کلمه انزجار نامه استفاده کرده بود.
دادستان: کی از کی؟
شادی صدر: متهم این پرونده حمید نوری و وقتی که اون خودداری کرده از پذیرش این پیشنهاد تحت نظارت و دستور متهم این پرونده و داود لشکری پاسدارها شروع به کتک زدن حسن گلزاری میکنند. حسن گلزاری همچنین به نقش متهم در برگزار کردن برنامه های جمعی که در اون زندانیانی را که از کشتار جان بدر برده بودند وادار میکرده که جلوی جمع انزجار خودشون را از فعالیتهای سیاسی شون اعلام بدارند راجع بهش صحبت کرده.

…………………………..

دادستان: میرویم نفر بعدی که اسمش را آوردی، صاحب جمع، صاحب جمع هم گفته که اسم عباسی را آورده بودم. اون چی تعریف کرد در مورد عباسی؟ یادت میآید؟
شادی صدر: چیزی که یادم میآید از شهادت مجید صاحب جمع اینه که عباسی اسامی زندانیان سیاسی را که در زمانیکه ایشون در راهرو بوده متوجه میشه که عباسی اسامی زندانیان سیاسی بخششون را میخونه و آنها را میبره بسمت جایی که بعنوان حسینیه بوده که در آنجا اعدام…
مترجم: این ایشون اولی که گفتی کدام شخصه ؟ همان صاحب جمع را داری میگی؟
شادی صدر: بله صاحب جمع‌ منتظر بوده
مترجم: صاحب جمع تعریف میکنه . اوکی ..
دادستان: در کدام زندان؟
شادی صدر: در زندان گوهر دشت.

…………………………..

دادستان: خوب کارهایی که تو کردی را الان من دوباره میگم. اینکه تحقیقات کردید که بتونید ثابت کنید محلهایی که قبرهای گروهی درش وجود داره. بعد باز شرکت داشتی
در ادامه تحقیقات و کلی مصاحبه ها. باتوجه به تمام این معلومات و اطلاعاتی که در رابطه با کارت تهیه کردی تو این مدت. بنظر تو چه اتفاقی افتاده در تابستان ۶۷ یا ۸۸ واسه این افراد در گوهر دشت و زندانهای دیگر در ایران . بنظر تو چی شده اونجا.
شادی صدر: ببینید ما در مجموع در عدالت برای ایران و همینطور در تحقیق با عفو بین الملل با بیش از ۱۰۰ زندانی سیاسی یا خانواده های اعدام شدگان مصاحبه کردیم. و اطلاعاتی که کسب کردیم در مورد ۲۳ شهر در سراسر ایران ، ۲۳ زندان در سراسر ایران، و بنابراین در مجموع من میتونم با قطعیت بگم که در تمامی این ۲۳ زندانی که مورد تحقیق ما بودند، با برخی از تفاوتهای جزئی در وقایع. در تابستان سال ۶۷ زندانیان سیاسی که قبلا در اوایل دهه ۶۰ بازداشت شده بودند، در دادگاههای انقلاب محکوم شده بودند، و در حال گذراندن حبس خود بودند و بعضی از آنها حتی مدت حبسشان به پایان رسیده بود، بطور مخفیانه و جمعی اعدام شدند. بنابراین نتیجه گیری دیگری که از این تحقیق من میتوانم داشته باشم اینه که این اعدامها بطور گسترده انجام شده وشباهتش به شباهت نحوه اجرای این اعدامها در زندانهای مختلف و تکرار وقایع بشکل مشابه نشان میده که این اعدامها سازماندهی شده بوده.

در این رابطه بخوانید:

قتل عام مجاهدین در سال ۶۷ یک نسل کشی، شهادت حقوقدان و قاضی برجسته بین المللی در دادگاه دژخیم حمید نوری

محاکمه حمید نوری از دژخیمان قتل عام۶۷ در سوئد – ادای شهادت شادی صدر کارشناس حقوق بین الملل برگرفته از سایت سیمای آزادی