امام محمد باقر، محمدبن علی ملقب به باقر شکافنده علوم زمان، فرزند امام سجاد، در سال ۵۷ هجری قمری تولد یافت. مادرش از دختران امام حسن مجتبی بهنام فاطمه بود. محمدبن علی سه ساله بود که در میان خاندان حسینی لحظه لحظهٔ رنجهای اسارت و زندان و پایداری کاروان حسینی در برابر ستم و جباریت یزیدی را که با پرچمداری زینب کبری رقم خورد با تمام وجود تجربه کرد.
در سال ۹۵ هجری قمری امام سجاد(ع) بهشهادت رسید و امام محمد باقر(ع) که ۳۷ ساله بود رهبری جنبش را در یکی از پیچیدهترین و پرفتنهترین دورانها عهدهدار شد.
برای عبور دادن جنبش از این سرفصل خطیر، امام محمد باقر(ع) دو کار سترک را به موازات هم پیش برد:
اول- مبارزه نظری علیه مدعیان ریایی دین و فقاهت و ترسیم مرزهای اسلام انقلابی با انواع گرایشهای انحرافی که حکومت اموی به آنها دامن میزد،
دوم- تداوم راهی که با شکل دادن یک جنبش مخفی نیرومند و گسترده از شیعیان رزمنده و پاکباز و آگاه آغاز کرده بود. جنبشی که از شرق خراسان تا ماورای خَزَر و از ری تا آذربایجان و از فارس تا کوفه و بصره و اهواز گسترده بود.
ازکلام آن حضرت است که لافضیلهَ کالجهاد و لاجهاد کالمجاهدهِ الهوی، هیچ فضیلتی برابر با فضیلت جهاد نیست و هیچ جهادی اهمیت مبارزه با هوای نفس را ندارد.
خلیفه اموی هشامبن عبدالملک که خود را از جانب جنبشی که تحت هدایت امام باقر پیوسته گسترش مییافت، در خطر میدید، سرانجام طی توطئهیی جنایتکارانه توسط والی خود در مدینه، آن حضرت را مسموم کرد و بهشهادت رساند.
فروغ حیات امام محمد باقر(ع)، روز هفتم ذیحجهٔ سال۱۱۴ هجری در ۵۷ سالگی خاموش شد، اما درخشش ارزشهایی که خلق کرد و نوری که بر مسیر جنبش انقلابی تشیع تاباند، الهامبخش همه نسلهایی گردید که در مسیر رهایی و یگانگی و برای مجاهدت علیه سرکوب و ستم و ارتجاع و استثماربهپامیخیزند.
مسعود رجوی ـ ۴خرداد ۹۱
«تبریک میلاد امام محمد باقر پنجمین پیشوای آرمانی مجاهدین، خصم مرتجعان، نور دانش و آگاهی دوران، شمع روشنگر در عصر جاهلیت و بردگی، محمد بن علی پنجمین پیشوای آرمانی ما که مجاهدین از حنیف تا آخرین مجاهد صدیق و شهید در شکنجهگاههای رژیم آخوندی سر بر آستان او سائیدند، در عاشورا سه چهارساله بود. بعداً در دوران امامت و پیشوایی میباید که از نو آغاز میکرد، حافظ قرآن و عترت محمدی برای رساندن پیام توحید و انقلاب در روزگار تاریکی و ظلمت، و سلام بر او و شجره عقیدتیش و راهش و ادامه دهندگان راه توحید و انقلاب (اللهم صل علی محمد و آل محمد)»
