سازمان عفو بین‌الملل با محکوم‌کردن اعدام پنج معترض در ایران، نسبت به تشدید سرکوب مخالفان و معترضان و افزایش خطر اعدام‌های با انگیزه سیاسی هشدار داد و خواستار فشار دیپلماتیک هماهنگ جامعه جهانی برای توقف تمامی اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده شد.
دیانا الطحاوی، معاون مدیر منطقه‌ای خاورمیانه و شمال آفریقا در سازمان عفو بین‌الملل، در واکنش به اعدام پنج معترض جوان ــ علی همتی سیستانیان، علیرضا رئیسی، علیرضا سپاهی، مجید نیک‌اندیش و سیاوش جمشیدی خیرآبادی ــ که بین ۳۰ سپتامبر تا ۵ اکتبر ۲۰۲۶ (۸ تا ۱۳ مهر ۱۴۰۵) در ارتباط با اعتراضات دی ماه اعدام شدند، تأکید کرد که این احکام پس از محاکماتی به‌شدت ناعادلانه و آلوده به شکنجه اجرا شده‌اند.
مجازات اعدام؛ ابزاری برای سرکوب اعتراضات
الطحاوی با اشاره به اعدام این پنج جوان گفت، «مقام‌های جمهوری اسلامی از مجازات اعدام به‌عنوان ابزاری برای سرکوب استفاده می‌کنند تا هزینه مخالفت و اعتراض را به‌شدت افزایش دهند، مردم را به وحشت بیندازند و آنان را به سکوت وادار کنند». به گفته او، «هدف از این سیاست، جلوگیری از شکل‌گیری خیزش‌های گسترده دیگری است که حاکمیت سرکوبگرانه چندین‌دهه‌ای جمهوری اسلامی را به چالش می‌کشند».
معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل همچنین با اشاره به روند رسیدگی به پرونده این افراد، از الگویی تکرارشونده از نقض حقوق متهمان پرده برداشت؛ الگویی که شامل محرومیت از دسترسی به وکیل هنگام بازجویی، بی‌توجهی به ادعاهای شکنجه و بدرفتاری، استفاده از اعترافات اجباری پخش‌شده از تلویزیون به‌عنوان مدرک و برگزاری محاکمات ناعادلانه در دادگاه‌های انقلاب است.
بر اساس اطلاعات عفو بین‌الملل، علیرضا سپاهی در دوران بازداشت تحت شکنجه و بدرفتاری قرار گرفته و در مرحله تحقیقات از دسترسی به وکیل محروم بوده است. گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که او در بازداشت، حبس انفرادی طولانی‌مدت، ضرب‌وشتم و شوک الکتریکی را تجربه کرده است.
در پرونده علیرضا رئیسی و علیرضا سپاهی، «اعترافات» اجباری پیش از برگزاری محاکمه، در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۶ (۳بهمن ۱۴۰۵) از رسانه‌های دولتی پخش شد. این دو نفر در ارتباط با اعتراضات دیماه سال گذشته در اصفهان به اقداماتی از جمله مسدودکردن خیابان‌ها، تخریب اموال، آتش‌سوزی عمدی و مشارکت در کشته‌شدن چهار مأمور امنیتی متهم شده بودند.
عفو بین‌الملل تأکید کرده است که استفاده از اعترافات اجباری و محروم‌کردن متهمان از حقوق اولیه دادرسی، اعتبار روند قضایی را زیر سؤال می‌برد و بی‌اعتنایی سران رژیم به حق حیات را آشکار می‌کند.
درخواست عفو بین‌الملل برای رسیدگی بین‌المللی به جنایات در ایران
دیانا الطحاوی هشدار داد که ده‌ها نفر، از جمله مخالفان سیاسی و معترضان، همچنان با خطر اعدام‌های با انگیزه سیاسی روبه‌رو هستند. به گفته او، سران رژیم ایران با استناد به «شرایط زمان جنگ» و تهدیدهای امنیت ملی، دامنه سرکوب را گسترش داده‌اند.
او بر ضرورت افزایش فوری فشارهای دیپلماتیک هماهنگ بر رژیم برای توقف تمامی اعدام‌های برنامه‌ریزی‌شده تأکید کرد و خواستار اقدام بین‌المللی برای مقابله با تداوم نقض حق حیات و دیگر حقوق بنیادین بشر در ایران شد.
معاون مدیر منطقه‌ای عفو بین‌الملل، تداوم مصونیت از مجازات را عاملی دانست که به گفته او، سران رژیم ایران را در ادامه نقض حق حیات و سایر حقوق بشر جسورتر کرده است.
او خواستار ارجاع وضعیت ایران از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد به دیوان کیفری بین‌المللی و همچنین ایجاد یک سازوکار بین‌المللی برای رسیدگی کیفری به جنایات در ایران از طریق مجمع عمومی سازمان ملل متحد شد.
عفو بین‌الملل: اعدام پنج معترض در یک هفته باید به اقدام جهانی علیه رژیم ایران منجر شود
