تهران — خبرگزاری فرانسه (AFP) در گزارش راستیآزمایی خود که روز ۱۹ تیر (۱۰ ژوئیه ۲۰۲۶) منتشر شد، ویدئوی وایرال ادعایی از مراسم تشییع خامنهای را بهطور قطعی جعلی اعلام کرد.
این ویدئو که در شبکههای اجتماعی فارسی، عربی، انگلیسی، تایلندی و سندی به اشتراک گذاشته شده، با ادعای حضور «۴۰ میلیون نفر» در تهران پخش شده اما در واقعیت با ابزارهای تشخیص هوش مصنوعی و مقایسه تصاویر واقعی، ساختهشده توسط AI شناسایی شده است.
ویدئوی ۳۳ ثانیهای که تصاویر هوایی از تجمع عظیم جمعیت سیاهپوش در اطراف یک مجموعه مذهبی بزرگ را نشان میدهد، به سرعت در پلتفرم X و سایر شبکهها وایرال شد. یکی از پستها که بیش از ۲۰ هزار بازدید داشته، مدعی است: «تقریباً ۴۰ میلیون نفر در مراسم تشییع جنازه خامنهای در تهران شرکت کردند — بدون احتساب سایر شهرها.»
با این حال، گزارش AFP نشان میدهد که این ویدئو حاوی ناهماهنگیهای بصری متعدد است. در یک برش از ویدئو فقط دو مناره قابل مشاهده است، اما در برش بعدی ناگهان ساختمان دارای سقف سبز و چهار مناره اضافی ظاهر میشود. این ساختار با تصاویر واقعی و ماهوارهای مصلی بزرگ تهران (از گوگل مپ) کاملاً مطابقت ندارد.
عکس مقایسهای منتشر شده توسط AFP:
تصاویر سمت چپ: اسکرینشاتهای ویدئو ادعایی (با برجستهسازی ناهماهنگیها توسط AFP).
تصاویر سمت راست: تصاویر ماهوارهای واقعی مصلی بزرگ تهران.AFP همچنین عکسهای تأییدشده خود از مراسم واقعی عزاداران در مصلی بزرگ در تاریخ ۵ ژوئیه را مقایسه کرده که تفاوت آشکار آن با ویدئو جعلی وایرال شده را نشان میدهد.
تحلیل فنی:
ابزار تشخیص هوش مصنوعی Hive Moderation این ویدئو را با احتمال ۹۹.۷ درصد ساختهشده توسط هوش مصنوعی را تأیید کرده است.
AFP تأکید میکند که این ویدئو در حالی منتشر شده که مراسم واقعی تشییع جنازه از ۴ ژوئیه (۱۳تیرماه) به مدت شش روز در تهران برگزار شد و جمعیت انبوهی نیز حضور داشتند، اما تصاویر جعلی برای بزرگنمایی یا اغراق در این رویداد ساخته شدهاند.
این چهارمین مورد از افشاگریهای اخیر AFP درباره محتوای هوش مصنوعی مرتبط با ایران و جنگ خاورمیانه است. گزارشهای قبلی این خبرگزاری نیز ویدئوها و تصاویر جعلی دیگری را در همین زمینه رد کرده بودند.
AFP در پایان گزارش خود مینویسد: این ویدئو نه تنها با واقعیتهای بصری تهران مطابقت ندارد، بلکه تلاشی آشکار برای گمراه کردن افکار عمومی با استفاده از فناوری هوش مصنوعی است.
افشاگری AFP: ویدئو «تشییع ۴۰ میلیونی خامنهای» کاملاً جعلی و ساخته هوش مصنوعی است